Fonematyka języka polskiego w ujęciu funkcjonalizmu aksjomatycznego

The author proposes an alternative interpretation of the phonematics of Modern Polish based on the Axiomatic-Functionalist framework, i.e., the theory introduced by Jan W. F. Mulder in 1960's and further developed in cooperation with Sándor G. J. Hervey. The main aim of the monograph is focused on the phonematic analysis, i.e., its goal is to establish a complete inventory of Polish phonemes including distinctive features constituting them. Three phonematic sub-systems consisting of vocalic, semi-vocalic, and consonantal phonemes are set. The author postulates hyperphonemes to account for the problem of a defective phoneme table for Polish consonants. Furthermore, inventories of archiphonemes in contexts of the neutralization of voicing and neutralization of nasals are proposed.

Celem niniejszej monografii jest zaprezentowanie alternatywnego spojrzenia na fonematykę języka polskiego, które pozwoliłoby pokazać znane fakty empiryczne w nowym świetle i zaproponować innowacyjne rozwiązania dla ich interpretacji. Aparat pojęciowy przyjęty na potrzeby opisu to teoria funkcjonalizmu aksjomatycznego, która stanowi spójny system semiotyczny odwołujący się do osiągnięć funkcjonalistycznie zorientowanych kierunków językoznawstwa strukturalistycznego. Teoria ta podkreśla potrzebę precyzji oraz adekwatności opisu lingwistycznego i daje odpowiednie narzędzia do przeprowadzenia szczegółowej analizy deskryptywnej zjawisk fonetycznych współczesnej polszczyzny. W wyniku zastosowania rygorystycznej pod względem metodologicznym procedury sformułowano spójną interpretację polskiego systemu fonematycznego, która pod wieloma względami różni się od tradycyjnych ujęć.